ابو القاسم سلطانى
432
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
مىباشد . محل رويش گياه در نواحى گرم و مرطوب جنوب ايران ، كرمان ، هفتگل ، بين حاجىآباد و بندرعباس ، بين بم و جيرفت ، بين خاش و ايرانشهر و . . . مىباشد . گياه معطر و بوى ليمو از آن به مشام مىرسد . قسمت قابل مصرف گياه كامل مىباشد كه در طب عوام به صورت بخور در سرماخوردگى مورد استفاده قرار مىگيرد . Code - 1958 علف خرس Cynancum acutum L . گياهى است علفى ، پايا ، پيچان از خانواده Asclepiadaceae ، برگها داراى دمبرگ ، به وضع متقابل ، قلبى شكل ، دراز ، نرم ، نوكتيز در ابتدا كركدار ، گل سفيد يا صورتى ، مجتمع به صورت خوشه با دمگل بلند ، ميوه برگه ، داراى ظاهرى دراز و استوانهاى به درازاى 10 - 8 سانتيمتر ، بدون كرك در انتها و راس آن باريك مىباشد . محل رويش گياه منطقه وسيعى از اروپا ، سواحل مديترانه ، سواحل اقيانوس اطلس ، شمال افريقا ، شمال و غرب آسيا مىباشد . در ايران در كرج ، النگه ، اروميه ، اصفهان ، علىآباد قزوين ، شهبازان و بندر گز بهطور وحشى مىرويد . قسمت قابل مصرف : شيرابه گياه مىباشد . تركيبات شيميائى : گياه داراى مادهاى قابل تبلور و تلخمزه به نام سينانكول Cynanchol است كه شامل موارد سينانكوسرين Cynanchin , Cynanchocerin مىباشد . خواص درمانى : كليه اعضاى گياه داراى شيرابه تلخمزه مىباشد شيرابه پس از خروج به سرعت مىبندد . اين شيرابه به ويژه در برگها به مقدار زياد وجود دارد ، اين شيرابه اثر مسهلى شديدى دارد و بهعنوان تقلب به گم رزين گياه محموده يا اسكامونه كه در طب سنتى به سقمونيا معروف مىباشد اضافه مىكنند . مقدار خوراك شيرابه يك گرم مىباشد كه اثر مسهلى بسيار شديدى دارد مقادير بيشتر موجب تهوع ، استفراغ ، تشنج و حتى مرگ مىشود . گياه را به پارسى علف خرس و به عربى عليق و مداد مىنامند كه با عليق طب سنتى نبايد اشتباه شود .